शहरमा आगो होइन, आगोको भुङ्ग्रोमा शहर देखिन्छ । कयौँ बहुतले भवन आगोको मशालझैँ बलिरहेको छन् ।
नझुक्किनुहोला, यी दृश्यहरु वास्तविक हाेइनन् । यी हुन्, अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यस्थित लस एन्जलसको आगलागीसँग जोड्दै पोस्ट गरिएका ‘एआई जनरेटेड’ दृश्यहरु ।
लस एन्जलसको आगलागीबाट मृत्यु हुनेको संख्या बढिरहेको छ । लस एन्जलसका लागि आगलागीको घटना नयाँ होइन । तर, ७ जनवरी २०२५ मा सुरु भएको आगलागीले अति विनासकारी रुप लिएको थियो ।
पछिल्लो समय लस एन्जलस र त्यस सहरवरपरका क्षेत्र भीषण आगलागी र डढेलोसँग जुधिरहेको छ । उक्त डढेलोले ३८,००० एकडभन्दा बढी जमिनमा फैलिएर १०,००० भन्दा बढी भवन नष्ट गरिसकेको क्यालिफोर्नियाको ‘California Department of Forestry and Fire Protection (CAL FIRE)’ ले जानकारी दिएको छ । यो आगलागीबाट हुने जनधनको क्षति आगामी दिनमा झनै बढ्नसक्नेछ ।
लस एन्जलसको आगलागीकै सन्दर्भमा नेपाली सामाजिक संजाल प्रयोगकर्तामाझ ‘एआई जनरेटेड’ भिडियोहरु भाइरल भइरहेका छन् । जसमध्ये सबैभन्दा बढी फैलिरहेका भिडियोहरु यस्ता छन्:
The VOICE Of Nation लगायतका थुप्रै फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा एउटा अडियो जोडिएको छ । उक्त अडियोमा एक महिलाले क्यालिफोर्निया आगलागीबारे चर्चा गरिरहेको सुनिन्छ ।
भिडियोको क्याप्सनमा लेखिएको छ- ‘पुस २९ साेमबार अमेरिकाको क्यालिफोर्निया आगलागीले सबैलाई दुखित बनायो ।’
त्यसैगरी हाम्राे प्याराे देश नेपाल लगायतका फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको अर्को भिडियो पनि सामाजिक संजालमा फैलिरहेको छ । यो भिडियोमा शहर नै आगोमा बलिरहेको, हेलिकोप्टहरुले आगो निभाइरहेको र घर छाडेर मानिसहरु भागिरहेको दृश्य देख्न सकिन्छ ।
यो भिडियोको क्याप्सनमा पनि ‘क्यालिफोर्निया आगलागीले सबैलाई दुखित बनाएको’ वाक्यांश लेखिएको छ । साथै भिडियोको थमनेलमा लेखिउको छ- ‘Heart Broken Clips’
अर्कोतर्फ ‘एआई जनरेटेड’ दृश्यसँगै वाक्तविक समाचार अडियो जोडिएका केही सामग्रीहरु पनि नेपाली सामाजिक संजाल प्रयोगकर्तामाझ फैलिरहेको पाइयो । ईन्द्र प्रसाद चापागाईं फेसबुक आइडीमा यस्तै खालका दृश्यहरु पोस्ट गरिएको छ ।
त्यस्तै रेडियो बेलका एफ.एम. नामक फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा भने फरक सन्दर्भको भिडियोलाई ‘एआई जनरेटेड’ दृश्यसँगै जोडिएको छ । यो भिडियोमा जोडिएको दृश्य क्यालिफोर्निया आगलागीसँग सम्बन्धित छैन । सोही भिडियोलाई ‘एआई जनरेटेड’ दृश्यसँग जोडेर आगलागीको आतंक देखाउन खोजिएको छ ।
कसरी बनाइन्छ एआई जनरेटेड दृश्यहरु ?
पछिल्लो समय एआईको प्रयोग गरेर वास्तविक घटनासँग मिल्दाजुल्दा दृश्यहरु निर्माण गर्ने चलन नै बस्न थालेको छ ।
एआई जनरेटेड दृश्यहरू प्रविधिको संयोजनबाट निर्माण गरिएका रचनाहरु हुन् । तर, यस्ता दृश्यहरु वास्तविक घटनासँग ठिक्क नमिल्न सक्छन् । एआई जनरेटेड दृश्यहरूको उत्पादन गर्दा भ्रामक जानकारी फैलिनसक्ने पक्षलाईसमेत ध्यानमा राख्नुपर्छ । किनकि एआईले छिनभरमै एउटा ‘प्रम्प्ट नोट’कै भरमा वास्तविकतासँग मिल्ने दृश्यहरु बनाइदिन्छ ।
एआई जनरेटेड दृश्यहरु बनाउन प्रयोग हुने केही चर्चित मोडल यस्ता छन्:
डेटासेट: दृश्यहरू बनाउनको लागि एआईलाई ठूलो मात्रामा डेटासेट चाहिन्छ । सुरुमा तस्बिर, चित्र वा भिडियो जस्ता कण्ट्रास्टहरूको डेटासेट संकलन गरिन्छ । यही आधारमा एआई दृश्य जेनरेड गरिन्छ । उदाहरणका लागि, सगरमाथाको एआई जनरेटेड दृश्य बनाउनुपरे सगरमाथाका वास्तविक दृश्य डेटासेटमा राख्नुपर्छ ।
जनरेटिव एड्भर्सेरियल नेटवर्क्स (GANs): GANs एआईको एक अत्यन्त लोकप्रिय मोडेल हो । जसमा दुईवटा नेटवर्कहरू हुन्छन् । जसमध्ये जनरेटरले नयाँ तस्बिरहरू निर्माण गर्छ भने डिस्क्रिमिनेटरले त्यो तस्बिरहरूको वास्तविक छवी बनाउँछ । GANs लाई मोडेल विशेष गरी कला सिर्जना र रियलिस्टिक तस्बिरहरू बनाउनमा प्रयोग गरिन्छ ।
डाल-ई (DALL-E) : ओपनएआई (OpenAI) निर्मित DALL-E प्रसिद्ध एआई मोडेल हो । यसले टेक्स्ट इनपुटको आधारमा दृश्यहरू बनाउन सक्छ । उदाहरणका लागि ‘पहाडमा उदाउँदो सूर्य’ ‘प्रम्प्ट नोट’ लेख्दा DALL-E ले यसलाई दृश्यमा रुपान्तरण गरिदिन्छ ।
भेक्टर क्वान्टाइज्ड भेरिएशनल अटोएनकोडर (VQ-VAE): VQ-VAE एआई मोडेलले उच्च गुणस्तरीय दृश्यहरु जनरेड गर्नसक्छ ।
