अहिले सामाजिक सञ्जालमा एउटा भिडियो व्यापक रूपमा भाइरल भइरहेको छ, जसमा प्रतिनिधि सभा सदस्य हर्क साम्पाङ राई बोलिरहेको भन्ने दाबी गरिएको छ । फेसबुकका विभिन्न ग्रुपहरूमा सेयर भइरहेको उक्त भिडियो 'रोजिन महर्जन' नामक फेसबुक प्रयोगकर्ताको नामबाट “Apil Tripathi-गण्डकी छड्के समर्थक ग्रुप” बाट जुन ९, २०२६ मा पोस्ट गरिएको देखिन्छ । पोस्टको क्याप्सनमा "Desh bhakt harka ji" लेखिएको छ भने भिडियोको टेक्स्ट ओभरलेमा "अबको प्रधानमन्त्री, बच्चै देखि कति माया देश प्रति हर्क साम्पाङको" लेखिएको छ । भिडियो हालसम्म ९३१ लाइक्स २९३ कमेन्ट र ६५१ भन्दा बढि पटक शेयर भइसकेको छ । [अर्काइभ]
त्यसैगरि फेसबुकमा “छबिराज टमट्टा” नामक प्रयोगकर्ताले समेत सोहि भिडियोलाई शेयर गरेका छन् । उक्त भिडियोमा हालसम्म ७५ हजार पटक हरिएको छ भने २२५ कमेन्ट र ५२५ पटक शेयर भइसकेको छ । [अर्काइभ]
साथै टिकटकमा पनि ‘sabinrai235’ नामक प्रयोगकर्ताले समेत पोस्ट गरेको पाइएको छ । यो भिडियोले हालसम्म ४ हजार भन्दा बढि पटक हरिएको छ भने ८६ लाइक्स र १३ कमेन्ट आइसकेको छ । [अर्काइभ]
भिडियोमा एक व्यक्तिको अनुहारको आंशिक भाग मात्र देखिन्छ, जसले भनिरहेका छन्: "देशै भरि जलाउने हो । हाम्रो तयारी छ। हाम्रो तयारी छ, देशै भरि देश... झण्डा जलाउन चाहिँ तयार छौँ । झण्डा मात्र होइन, देशको चोक-चोकमा, सडक-सडकमा हामी चाहिँ गाई काटेर खान्छौँ । के लाग्छ कसले के गर्छ? हामी गाई काटेर खान्छौँ देशै भरि, हामी झण्डा जलाउँछौँ ।"
तर के साँच्चै भिडियोमा बोलिरहेका व्यक्ति हर्क साम्पाङ नै हुन् त ? वास्तविकता पत्ता लगाउन हामीले तथ्यजाँच गरेका छौँ ।
तथ्यजाँच
दाबीसहितको सामग्रीलाई रुजू गर्दा हामीले सबैभन्दा पहिले भिडियोका केही दृश्यहरूको स्क्रिनसट निकाल्यौँ र हामीले उक्त तस्बिरलाई 'रिभर्स इमेज सर्च' गरी खोज गर्यौँ । तर केहि नतिजा ननिस्केपछि InVid WeVerify टुल र भिडियोमा बोलिएको संवादका आधारमा 'किवर्ड सर्च' (Keyword Search) को प्रयोग गरी सर्च अगाडि बढायौँ ।
नतिजास्वरूप, युट्युबमा करिब ५ वर्ष अगाडि अर्थात् २०२० सेप्टेम्बर २३ मा पोस्ट भएको एउटा भिडियो फेला पर्यो। "sudhamrit Tv" नामक युट्युब च्यानलमा अपलोड गरिएको उक्त भिडियोको शीर्षक "#गाई देशभरी काटेर खाने तथा देशभरी झण्डा जलाउछु भन्ने mno लाई देशमा प्रतिबन्ध गरिनुपर्दछ-Amrit_Arya" रहेको छ । [अर्काइभ]
भाइरल भिडियो र युट्युबमा प्राप्त मूल भिडियोसँग तुलना गर्दा, युट्युब भिडियोको १८ सेकेन्डदेखि ४२ सेकेन्डसम्मको क्लिप र अहिले भ्रामक दाबीसहित पोस्ट गरिएको भिडियो बिच समानता देखिन्छ । उक्त पोस्टमा बोलिरहेका व्यक्ति हर्क साम्पाङ नभई मंगोल नेशनल अर्गनाइजेसन (MNO) का नेता दाबी गर्ने जीवन मंगोल हुन् ।
जीवन मंगोल र MNO को पृष्ठभूमि:
जीवन मंगोल मंगोल नेशनल अर्गनाइजेसन (MNO) का एक नेता हुन् । MNO ले लामो समयदेखि नेपालमा हिन्दू राष्ट्र र वर्तमान राष्ट्रिय झण्डालाई अस्वीकार गर्दै आएको छ । जीवन मंगोलले विगतमा पनि राष्ट्रिय प्रतीकहरू र बहुसंख्यक समुदायको आस्थामाथि प्रहार गर्ने प्रकृतिका उत्तेजक अभिव्यक्तिहरू दिँदै आएको देखिन्छ । भाइरल भिडियो तिनै विवादास्पद अभिव्यक्तिहरूमध्ये एक पुरानो अंश हो ।
हाम्रो तथ्यजाँचबाट यो प्रमाणित हुन्छ कि फरक सन्दर्भको पुरानो भिडियोलाई भ्रामक दाबीसहित फैलाइएको पाइयो ।
निष्कर्ष (Conclusion)
अनुसन्धानबाट प्राप्त तथ्य अनुसार, गाई काटेर खाने र राष्ट्रिय झण्डा जलाउने धम्की दिइएको उक्त भाइरल भिडियो करिब ५ वर्ष पुरानो हो । भिडियोमा बोलिरहेका व्यक्ति MNO का नेता जीवन मंगोल हुन्, प्रतिनिधि सभा सदस्य हर्क साम्पाङ होइनन् । तसर्थ, अर्कै व्यक्तिको पुरानो भिडियोलाई हर्क साम्पाङको नाम जोडेर गरिएको दाबी पूर्ण रूपमा असत्य छ ।
नतिजा: असत्य (False)
