प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध पूर्व महान्यायाधिवक्ता प्रा.डा. युवराज संग्रौलाले अमर्यादित अभिव्यक्ति दिएको दाबी सामाजिक संजालमा भाइरल भएको छ । तर, दाबीसहितको भिडियोलाई रुजू गर्दा फरक सन्दर्भको र पुरानो भिडियोमा भ्रामक दाबी जोडेेर फैलाइएको देखियो ।

दाबी समीक्षा

Loken.tmg21 लगायतका टिकटक आइडीमा पूर्व महान्यायाधिवक्ता प्रा.डा. युवराज संग्रौला बोलिरहेको भिडियो पोस्ट गरिएको छ । यही भिडियोमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको तस्बिर जोडिएको छ । साथै भिडियोको थमनेलमा  प्रा.डा. संग्रौलाले प्रधानमन्त्रीविरुद्ध अमर्यादित र गालीजन्य अभिव्यक्ति दिएको दाबीसहितको वाक्यांश लेखिएको छ ।

दाबी सामाजिक संजालमा व्यापक फैलिरहेको तथ्यांकले देखाउँछ । टिकटकमा भेटिएको एउटा पोस्टमा मात्रै ९ हजारभन्दा बढीले रियाक्ट गरेका छन् । दाबीसहितको सोही अडियोबाट १६ भन्दा बढी नयाँ भिडियो पुनर्उत्पादन गरिएको छ ।

के पूर्व महान्यायाधिवक्ता प्रा.डा. युवराज संग्रौलाले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध  अमर्यादित अभिव्यक्ति दिएका हुन् त? भिडियोको वाक्तविक सन्दर्भ पत्ता लगाउन हामीले तथ्यजाँच गरेका छौँ ।

तथ्यजाँच: प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध संग्रौलाले गालीजन्य अभिव्यक्ति दिएका छैनन् 

दाबीसहितको भिडियोमा प्रा.डा. युवराज संग्रौला बोलिरहेका छन् । उनको पछाडि ‘Center’ लेखिएको अस्पष्ट वाक्यांश लेखिएको देखिन्छ । रुजू फ्याक्ट चेक टीमले मूल भिडियोको खोजी गर्ने क्रममा ‘Yubaraj Sangroula Center’  लगायतका वाक्यांश जाँच गर्‍यो ।

जाँचको नतिजास्वरुप युट्युबमा पोस्ट गरिएका केही भिडियोहरु फेला परे । Hulak Sanchar नामक युट्युब च्यानलमा पोस्ट गरिएको अलि पुरानो भिडियो हामीले जाँच गर्‍यौँ ।

२०२४ अगस्ट १९ मा पोस्ट गरिएको यो भिडियो र सामाजिक संजालमा फैलाइएको दाबीसहितको भिडियोमा समानता देखिन्छ ।

भेटिएको भिडियोलाई हाम्रो टीमले राम्रोसँग जाँच गर्‍यो । जाँचका क्रममा भिडियोको ४९:४६ देखि ५०:०४ मिनेटसम्म प्रा.डा. युवराज संग्रौलाले गालीजन्य अभिव्यक्ति दिएको पत्ता लाग्यो ।

तर त्यो अभिव्यक्ति संग्रौलाले प्रधानमन्त्रीलाई लक्षित गरेका थिएनन् । उनले आफूलाई ‘चाइनाको मान्छे’ भन्नेहरुलाई लक्षित गर्दै गालीजन्य अभिव्यक्ति दिएका थिए । हे.भिडियो

यो अंशमा प्रा.डा. संग्रौला भनेका छन्- 'यति भन्दाभन्दै कुनै बदमासहरु युवराज संग्रौला त चाइनाको मान्छे भन्छन् । फटाहा साला, लाजसरम छैन । म गएर पढाएर आउने मान्छेलाई । अनि यो कसले भन्छ भनेर अस्ती हेरेको त त्यो उता दुइटाको खानेले मलाई त्यस्तो भन्दो रहेछ । त्यसैले मेरो यो देशभन्दा बाहेक अरु कोही पनि छैन ।  

त्यस्तै मूल भिडियोको ४६:१९ देखि ४७:१७ सम्मको एउटा सोनो अंशलाई पनि दाबीसहितको सामग्रीमा जोडिएको देखिन्छ । उक्त अंशमा संग्रौलाले समाजको हरेक क्षेत्रमा बरिएता भएको भन्दै त्यसलाई अत्य गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन् । हे.भिडियो

यिनै दुईवटा अंशमा भ्रामक दाबी जोडेर सामाजिक संजालमा फैलाइएको पाइयो । ‘मिडिया सेन्टर’ लेखिएको व्यानर अगाडि प्रा.डा. युवराज संग्रौला बोलिरहेको  उक्त भिडियो केही महिनाअघि मात्रै युट्युब च्यानलहरुमा पोस्ट भएको देखिन्छ । उक्त भिडियोको अर्को मूल अंश OTV Nepal नामक युट्युब च्यानलमा पनि पोस्ट गरिएको छ ।

निष्कर्ष

प्रा.डा. युवराज संग्रौलाले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध अमर्यादित अभिव्यक्ति दिएका छैनन् । संग्रौलाले आफूलाई ‘चाइनाको मान्छे’ भन्नेहरुलाई लक्षित गरी गालीजन्य अभिव्यक्ति दिएका थिए । फरक विषयमा बोलिएको अभिव्यक्तिलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको तस्बिरसँग जोड्दै भ्रामक सामग्री उत्पादन गरिएको देखियो ।